آیا تابهحال پیش آمده که پشت چراغ قرمز یا در ترافیک سنگین تهران ایستادهاید، موتور در حال کار کردن است (درجا)، اما فرمان زیر دستتان مثل موبایل ویبره میزند؟ آینه وسط تار میشود و داشبورد صدای ریز میدهد؟ اما به محض اینکه گاز میدهید و حرکت میکنید، همه چیز آرام میشود!
در این لحظه، ماشین شما تبدیل به یک “صندلی ماساژ” ناخواسته شده که رانندگی را خستهکننده میکند. بسیاری از رانندگان نگران میشوند که نکند موتور ایراد پیدا کرده یا شاتون زده است!
اما ما در تعمیرگاه اتومبیل محمد برتر، خبر خوبی برایتان داریم. در ۹۰٪ موارد، موتور سالم است؛ مشکل از یک قطعه لاستیکی و فلزی است که نقش “غضروف” را برای ماشین بازی میکند و حالا فرسوده شده است. این قطعه دسته موتور نام دارد.
در این مقاله تخصصی و ویدیوی آموزشی همراه آن، میخواهیم به سراغ این قطعه مظلوم برویم. قطعهای که وزن سنگین موتور را تحمل میکند تا شما در کابین آرامش داشته باشید. ما به شما یاد میدهیم چطور لرزشهای مختلف ماشین (لرزش چرخ، ترمز و موتور) را از هم تشخیص دهید و با تعویض یک قطعه مصرفی، دوباره سکوت را به کابین برگردانید.
علت لرزش فرمان در حالت ایستاده یا متحرک؟
قبل از اینکه دست به آچار شوید یا نگران موتور شوید، باید نوع لرزش را تفکیک کنید. هر لرزشی در خودرو، یک “آدرس دقیق” دارد. در تعمیرگاه محمد برتر (تهرانسر)، ما با ۳ سوال ساده، عیب را پیدا میکنیم:
۱. آیا لرزش فقط در سرعت بالا (۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتر) است؟
اگر وقتی پشت چراغ قرمز هستید فرمان آرام است، اما وقتی در اتوبان سرعتتان به ۸۰ میرسد فرمان شروع به زدن میکند:
تشخیص: مشکل اصلاً ربطی به موتور ندارد.
متهم: بالانس نبودن چرخهای جلو یا تاب داشتن رینگها.
۲. آیا لرزش فقط هنگام ترمزگیری است؟
اگر در حرکت عادی همه چیز خوب است، اما به محض اینکه پدال ترمز را لمس میکنید فرمان زیر دستتان میلرزد:
تشخیص: باز هم موتور بیگناه است.
متهم: تاب داشتن دیسکهای ترمز جلو (که نیاز به تراش یا تعویض دارند).
۳. آیا لرزش در حالت درجا (Idle Vibration) است؟
این موضوع اصلی مقاله ماست! وقتی ماشین کاملاً ایستاده، دنده خلاص است (یا در اتوماتیک روی D و ترمز گرفتهاید) و کولر خاموش است، اما اتاق، داشبورد و فرمان میلرزد.
تشخیص: لرزش از سمت محفظه موتور میآید و مهار نمیشود.
متهم ردیف اول: دسته موتورها (Engine Mounts). وقتی دسته موتور خراب شود، ارتعاشات طبیعیِ احتراقِ موتور، بدون فیلتر شدن مستقیماً به شاسی و بدنه ماشین منتقل میشود.
دسته موتور بالا چه کار میکند؟
۱. وظیفه دسته موتور (غضروف ماشین)
موتور و گیربکس ۲۰۶ حدود ۲۰۰ کیلوگرم وزن دارند. این وزن سنگین نباید مستقیماً و “خشک” روی بدنه فلزی ماشین پیچ شود.
نقش حیاتی: دسته موتورها مثل غضروف بین استخوانها عمل میکنند. آنها دو وظیفه دارند: اول اینکه وزن موتور را نگه دارند و دوم اینکه لرزشهای ناشی از بالا و پایین رفتن پیستونها را در خود جذب کنند (دمپ کنند).
۲. تحلیل خرابی: پدیده «نشست کردن»
در ویدیو دیدید که دسته موتور کهنه، ارتفاعش کمتر از دسته موتور نو بود.
ماجرا چیست؟ لاستیکِ داخل دسته موتور به مرور زمان و زیر فشار وزن موتور و گرمای محیط، خاصیت ارتجاعی (فنر مانند) خود را از دست میدهد، فشرده میشود و اصطلاحاً «نشست میکند».
* نتیجه فاجعهبار: وقتی لاستیک کوتاه شود (نشست کند)، قسمت فلزیِ پایه موتور با قسمت فلزیِ بدنه ماشین تماس پیدا میکند (آهن به آهن). حالا دیگر هیچ ضربهگیری وجود ندارد و تمام لرزش موتور عیناً به اتاق منتقل میشود. در این حالت حتی اگر موتور سالم باشد، شما حس میکنید ماشین در حال متلاشی شدن است.
چرا دسته موتور ۲۰۶ و ۲۰۷ بیشتر خراب میشوند؟
خودروهای خانواده پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و ۵)، ۲۰۷ و رانا، به دلیل طراحی خاص موتور TU5 و نوع شاسیشان، حساسیت فوقالعادهای روی سیستم تعلیق موتور (دستهموتورها) دارند.
دسته موتور دو سر پیچ (تخممرغی)؛ پاشنه آشیل
قطعهای که در ویدیو عوض کردیم، معروف به دسته موتور «دو سر پیچ» یا در اصطلاح بازاری «تخممرغی» است که در سمت شاگرد (بالای موتور) و زیر دسته موتور هیدرولیکی قرار دارد.
چرا خراب میشود؟ این قطعه کوچک، فشار زیادی از وزن موتور و گشتاور پیچشی (موقع گاز دادن) را تحمل میکند. در ۲۰۶، لرزش آزاردهنده داشبورد، آینه وسط و حتی صدای “قو قو” در دستاندازها، معمولاً مستقیماً زیر سرِ همین قطعه است که زودتر از بقیه (دسته زیر باتری و شاتونی) مستهلک میشود.
جنس اصلی یا متفرقه؟ (راز حذف لرزش)
شاید برایتان پیش آمده که دسته موتور را عوض کردهاید، اما لرزش بدتر شده است! چرا؟ چون دسته موتور فقط یک تکه لاستیک نیست.
۱. لاستیک خشک یا لاستیک نرم
راز کارکرد صحیح دسته موتور در «کیفیت آلیاژ لاستیک» آن است. این لاستیک باید دقیقاً سختی (Shore A) استانداردی داشته باشد.
قطعات متفرقه (ارزان): دسته موتورهای ارزان قیمت، از لاستیکهای بازیافتی و خشک ساخته میشوند. اینها مثل سنگ سفت هستند و به جای جذب لرزش، آن را تقویت کرده و به اتاق میفرستند.
قطعات اصلی: دسته موتورهای اصلی، خاصیت ارتجاعی و فنری دارند که لرزشهای ریز موتور TU5 را در خود هضم میکنند.
۲. توصیه محمد برتر
در تعمیرگاه محمد برتر (تهرانسر)، ما با تجربه چندین ساله روی ۲۰۶، به این نتیجه رسیدهایم که فقط قطعات ایساکو (اورجینال) یا برندهای معتبر فرانسوی (مثل Sasic) و ترک میتوانند نرمی فابریک کارخانه را برگردانند. استفاده از قطعات بینام و نشان، دور ریختن پول و اعصاب شماست.
سایر دلایل لرزش درجا (برای اطمینان)
گاهی اوقات دسته موتور سالم است، اما لرزش وجود دارد. برای اینکه اشتباه نکنید، این موارد را هم چک کنید:
ریپ زدن (Misfire): اگر شمع، وایر یا کویل خراب باشد، موتور “تک کار” میکند. در این حالت علاوه بر لرزش، دور موتور هم نوسان دارد (عقربه بازی میکند) و صدای پتپت از اگزوز میآید. (تفاوت با دسته موتور: در خرابی دسته موتور، دور موتور ثابت است).
* دسته موتور پایین (شاتونی): اگر موقع نیمکلاچ یا تعویض دنده صدای “تِق” میشنوید و دسته دنده لگد میزند، دسته موتور پایین پاره شده است.
عواقب تعویض نکردن دسته موتور
اگر با خودتان بگویید “حالا که ماشین راه میرود، ولش کن بگذار بلرزد”، باید منتظر هزینههای سنگینتری باشید. خرابی دسته موتور مثل یک دومینو عمل میکند:
لش شدن اتاق خودرو: لرزش مداوم باعث شل شدن پیچهای داشبورد، رودریها و کنسول میشود. بعد از مدتی، اتاق ماشین به صدا میافتد (Squeaks and Rattles) و از قیمت ماشین میکاهد.
پاره شدن سایر دستهها: وقتی دسته موتور بالا خراب باشد، وزن موتور رها میشود و فشار مضاعفی روی «دسته موتور پایین (شاتونی)» و «دسته زیر باتری» میافتد و آنها را هم در مدت کوتاهی پاره میکند.
آسیب به پلوسها: نشست کردن موتور باعث تغییر زاویه قرارگیری موتور و گیربکس میشود. این تغییر زاویه، به مشعلی پلوس فشار میآورد و باعث لرزش در شتابگیری و خرابی زودرس پلوس میشود.
سوالات متداول تخصصی درباره لرزش فرمان و دسته موتور ۲۰۶ (FAQ)
در این بخش به ۲۰ سوال پرتکرار و تخصصی شما پاسخهای کامل و تشریحی دادهایم.
سوال ۱: هزینه تعویض دسته موتور بالا راست ۲۰۶ تیپ ۵ در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
پاسخ: دسته موتور سمت راست (سمت شاگرد) در ۲۰۶ شامل دو بخش است: “دسته موتور هیدرولیکی” (روغنی) و “دسته موتور دو سر پیچ” (لاستیکی/تخممرغی). معمولاً خرابی و لرزش مربوط به قطعه دو سر پیچ است که قیمت مناسبی دارد. هزینه نهایی شامل قیمت قطعه اصلی ایساکو و اجرت تعویض طبق نرخ اتحادیه است. با توجه به نوسانات بازار، برای استعلام قیمت دقیق و بهروز در منطقه تهرانسر، لطفاً با تعمیرگاه محمد برتر تماس بگیرید.
سوال ۲: عمر مفید دسته موتورهای پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ چقدر است؟
پاسخ: عمر دسته موتور کاملاً به کیفیت جادهها و سبک رانندگی شما بستگی دارد. در خیابانهای پر دستانداز تهران و با ترافیک شهری، معمولاً دسته موتورهای استاندارد بین ۵۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر دوام میآورند. اما رانندگی پرشتاب (تیکآف)، ترمزهای ناگهانی شدید و عبور سریع از سرعتگیرها میتواند عمر آنها را به نصف کاهش دهد.
سوال ۳: آیا خودم میتوانم دسته موتور را در خانه عوض کنم؟
پاسخ: خیر، اکیداً توصیه نمیشود. برای تعویض هر یک از دسته موتورها، باید وزن سنگین موتور مهار شود. این کار نیاز به “جک زدن اصولی زیر کارتر موتور” دارد. اگر جک را در نقطه اشتباه بزنید، کارتر روغن سوراخ میشود یا موتور از جای خود در میرود و به شاسی، رادیاتور و پلوسها آسیب جدی میزند. این کار نیاز به ابزار و تجربه مکانیکی دارد.
سوال ۴: چرا وقتی کولر میگیرم لرزش فرمان و اتاق خیلی زیاد میشود؟
پاسخ: وقتی دکمه A/C را میزنید و کمپرسور کولر روشن میشود، بار اضافی (Load) روی موتور میآید و دور موتور کمی افت میکند و دوباره تنظیم میشود. این تغییر گشتاور باعث تشدید ارتعاشات موتور میشود. اگر دسته موتورها ضعیف یا خشک شده باشند، نمیتوانند این لرزش اضافه را جذب کنند و در نتیجه وقتی کولر روشن است، لرزش داشبورد و فرمان چند برابر حس میشود.
سوال ۵: علائم پارگی دسته موتور پایین (شاتونی یا گردگیر) چیست؟
پاسخ: دسته موتور پایین وظیفه جلوگیری از “گشتاور پیچشی” (کله کردن موتور به عقب و جلو) را دارد. اگر این دسته پاره شود، لرزش درجا کمتر حس میشود، اما موقع شروع حرکت (نیم کلاچ) یا تعویض دنده، یک صدای “تِق” یا ضربه از زیر پای راننده شنیده میشود و دسته دنده لگد میزند (تکان شدید میخورد).
سوال ۶: تفاوت دسته موتور هیدرولیکی (روغنی) با لاستیکی معمولی چیست؟
پاسخ: دسته موتور اصلی ۲۰۶ (سمت راست بالا) از نوع هیدرولیکی است، یعنی داخل محفظه لاستیکی آن روغن مخصوصی وجود دارد تا ارتعاشات ریز و فرکانس بالا را بهتر جذب کند. اگر این دسته موتور خراب شود، معمولاً روغن آن نشت میکند (روغنزدگی پایه) و ارتفاع آن کم میشود. دستههای لاستیکی ساده (مثل دو سر پیچ) فقط متکی به خاصیت ارتجاعی لاستیک هستند.
سوال ۷: آیا تنظیم موتور و شستشوی انژکتور لرزش فرمان را رفع میکند؟
پاسخ: این بستگی به “منشاء لرزش” دارد. اگر لرزش ناشی از “بد کار کردن موتور” (ریپ زدن، سه کار کردن) باشد، بله تنظیم موتور و شستشوی انژکتور موثر است. اما اگر موتور صاف کار میکند ولی اتاق میلرزد (یعنی لرزش ناشی از “انتقال ارتعاش” است)، تنظیم موتور هیچ تاثیری ندارد و فقط هزینه اضافی است. مشکل فیزیکی دسته موتور با دستگاه دیاگ حل نمیشود.
سوال ۸: چرا بعد از تعویض دسته موتور، لرزش بدتر شد یا تغییر نکرد؟
پاسخ: این اتفاق معمولا دو دلیل دارد: ۱. استفاده از دسته موتورهای “متفرقه و خشک” که هیچ خاصیت ارتجاعی ندارند و لرزش را مستقیم منتقل میکنند. ۲. نصب نادرست و “تنشدار”. دسته موتورها باید بعد از نصب ریگلاژ شوند و موتور در وضعیت خلاص و آزاد سفت شود. اگر پیچها تحت فشار بسته شوند، لرزش به بدنه منتقل میشود.
سوال ۹: آیا خرابی دسته موتور باعث پاره شدن اگزوز یا واشر گلویی میشود؟
پاسخ: بله، موتور و سیستم اگزوز به هم متصل هستند اما اگزوز به بدنه ثابت شده است. اگر موتور بیش از حد لق بزند (به خاطر پارگی دسته موتور)، در هر بار گاز دادن، موتور کج میشود و به گلویی اگزوز و منبعها فشار میآورد. این فشار باعث شکستگی جوشها، پارگی واشر گلویی اگزوز و نشت دود میشود.
سوال ۱۰: چگونه بفهمیم لرزش از چرخ است یا از موتور؟
پاسخ: یک تست ساده وجود دارد: ماشین را در حالت ایستاده (خلاص) گاز بدهید. اگر لرزش با گاز دادن تغییر کرد، مشکل از موتور یا دسته موتور است. اما اگر در حالت ایستاده لرزشی ندارید ولی در حرکت (مثلاً سرعت ۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتر) فرمان میزند، مشکل از “بالانس چرخها”، “تاب رینگ” یا “جلوبندی” است.
سوال ۱۱: آیا دسته موتور ۲۰۶ تیپ ۲ با تیپ ۵ تفاوت دارد؟
پاسخ: بله، با اینکه ظاهر کلی موتورها شبیه است، اما تفاوتهایی در طراحی پایه دسته موتور، نوع دسته موتور (کائوچویی یا فلزی بودن پوسته) و محل قرارگیری آنها وجود دارد. حتماً باید بر اساس مدل سال خودرو و تیپ موتور (TU3 یا TU5)، قطعه مناسب خریداری شود.
سوال ۱۲: لرزش صندلی شاگرد در حالت درجا نشانه چیست؟
پاسخ: لرزش شدید صندلی شاگرد (وقتی کسی روی آن ننشسته و میلرزد)، معمولاً نشانه خاصی از خرابی “دسته موتور سمت چپ” (دسته زیر باتری و گیربکس) یا سفت شدن بیش از حد مجموعه دسته موتورهاست که ارتعاش را به کف اتاق منتقل میکند.
سوال ۱۳: آیا صدای “قو قو” یا جیرجیر موقع عبور از سرعتگیر مربوط به دسته موتور است؟
پاسخ: بله، این صدای معروف در ۲۰۶ معمولاً از سمت راست موتور شنیده میشود. وقتی دسته موتور هیدرولیکی خراب شده باشد و پایین افتاده باشد، یا “ضربه گیر دسته موتور” (محدود کننده حرکت) ساییده شده باشد، در دستاندازها قسمت فلزی به بدنه میسابد و صدای جیرجیر یا قو قو میدهد.
سوال ۱۴: آیا ضربه زدن گیربکس اتوماتیک (AL4) به دسته موتور ربط دارد؟
پاسخ: گیربکس اتوماتیک ۲۰۶ (AL4) به طور طبیعی ضربههایی هنگام تعویض دنده (تِقِ گیربکس) دارد. اگر دسته موتورها سالم باشند، این ضربه را مهار میکنند و راننده چیزی حس نمیکند. اما اگر دسته موتورها (مخصوصاً دسته زیر گیربکس) خراب باشند، هر تعویض دنده با یک لگد محکم به اتاق همراه خواهد بود.
سوال ۱۵: هزینه اجرت تعویض دسته موتور چقدر است؟
پاسخ: اجرت تعویض بسته به اینکه کدام دسته موتور خراب است فرق میکند. تعویض دسته موتور بالا (دو سر پیچ) هزینه کمتری دارد چون در دسترس است. اما تعویض دسته موتور زیر باتری یا دسته شاتونی پایین، نیاز به زمان و کار بیشتری دارد. تعرفهها در محمد برتر طبق نرخ مصوب اتحادیه ۱۴۰۴ محاسبه میشود.
سوال ۱۶: آیا میتوان فقط لاستیک ضربهگیر داخل دسته موتور را عوض کرد؟
پاسخ: در برخی مدلها (مثل دسته موتور پایین)، میتوان با دستگاه پرس فقط بوش لاستیکی را از داخل پوسته فلزی خارج و تعویض کرد که هزینه کمتری دارد. اما در مدلهای بالا (هیدرولیکی و دو سر پیچ)، کل قطعه یکپارچه است و باید کامل تعویض شود.
سوال ۱۷: تاثیر خرابی دسته موتور بر پلوسها چیست؟
پاسخ: وقتی دسته موتورها سالم باشند، موتور و گیربکس در تراز و زاویه درستی نسبت به چرخها قرار دارند. اگر موتور بیفتد (نشست کند)، زاویه ورود پلوس به گیربکس تغییر میکند. این فشار زاویهای باعث لرزش شدید خودرو هنگام شتابگیری و خرابی زودرس “مشعلی پلوس” میشود.
سوال ۱۸: بهترین مارک دسته موتور برای پژو ۲۰۶ چیست؟
پاسخ: تجربه ما نشان داده که برند «ایساکو» (بستهبندی اصلی) بهترین سازگاری و نرمی را دارد. برندهای وارداتی مثل “Sasic” فرانسه یا “Febi” هم عالی هستند اما قیمت بسیار بالایی دارند و نمونههای تقلبی آنها در بازار فراوان است. استفاده از برندهای متفرقه چینی اکیداً ممنوع است.
سوال ۱۹: چرا صبحها که هوا سرد است لرزش ماشین بیشتر است؟
پاسخ: لاستیک دسته موتور در سرما منقبض و سفتتر میشود. اگر دسته موتور نیمهعمر باشد (یعنی لاستیکش خشک شده باشد)، در سرما کاملاً خاصیت ارتجاعی را از دست میدهد و لرزش را منتقل میکند. وقتی موتور گرم میشود و حرارت موتور به دسته موتور میرسد، لاستیک کمی نرم شده و لرزش کمتر میشود.
سوال ۲۰: چرا برای تعویض دسته موتور باید به تعمیرگاه محمد برتر بیاییم؟
پاسخ: چون ما قبل از تعویض قطعه، “عیبیابی دقیق” میکنیم. شاید لرزش شما از شمع یا کویل باشد! ما بیدلیل قطعه عوض نمیکنیم. همچنین ما از قطعات صد در صد اورجینال استفاده میکنیم و نصب را با دقت و ریگلاژ صحیح انجام میدهیم تا لرزش کاملاً حذف شود و آرامش به کابین برگردد.
کلام آخر: سکوت و آرامش، حق طبیعی راننده ۲۰۶ است!
لرزش فرمان و داشبورد در حالت درجا، شاید خودروی شما را در جاده نگذارد، اما «کیفیت رانندگی» را میکشد. خودروی ۲۰۶ و ۲۰۷ ذاتاً خودروهای نرم و کمصدایی هستند؛ اگر احساس میکنید سوار تراکتور شدهاید، یعنی یک جای کار میلنگد.
همانطور که در این مقاله کالبدشکافی کردیم، نادیده گرفتن یک قطعه لاستیکی کوچک (دسته موتور)، میتواند مثل موریانه به جان اتاق ماشین بیفتد و باعث شل شدن پیچهای داشبورد، پاره شدن اگزوز و خرابی پلوسها شود.
به جای اینکه صدای ضبط را زیاد کنید تا صدای لرزش را نشنوید، با یک هزینه منطقی و استفاده از قطعات اصلی، دوباره از رانندگی در سکوت لذت ببرید.
این سوالات در مورد دسته موتور در این مقاله پاسخ دادهایم:
علت لرزش فرمان ۲۰۶ در حالت درجا چیست؟ (عیبیابی لرزش اتاق)
هزینه تعویض دسته موتور ۲۰۶ تیپ ۵ و ۲ در سال ۱۴۰۴ + اجرت
چرا داشبورد و بدنه ۲۰۷ میلرزد؟ بررسی تخصصی خرابی دسته موتور
علائم پارگی دسته موتور بالا و پایین پژو ۲۰۶ (صدای تق تق و لرزش)
بهترین مارک دسته موتور ۲۰۶: ایساکو، ساسیک یا امیرنیا؟
تعمیرگاه تخصصی ۲۰۶ در تهرانسر: رفع لرزش فرمان و صدای اضافه
آیا لرزش فرمان هنگام ترمز ربطی به دسته موتور دارد؟ (پاسخ فنی)
تاثیر کولر گرفتن بر لرزش خودرو: چرا با کولر ویبره بیشتر میشود؟
راهنمای خرید دسته موتور دو سر پیچ (تخم مرغی) و هیدرولیکی ۲۰۶
۱۰ دقیقه وقت بگذارید، ۱۰ سال اتاق ماشینتان را بیمه کنید!
آیا پشت چراغ قرمز، دندانتان از شدت لرزش ماشین به هم میخورد؟ آیا آینه وسط تار میشود؟
ما در تعمیرگاه محمد برتر، منتظر آزمون و خطا نیستیم. ما مستقیم سر اصل مطلب میرویم.
خدمات تخصصی رفع لرزش در تهرانسر:
✅ عیبیابی نقطهای: ما دقیقاً به شما میگوییم کدام دسته (بالا، پایین یا زیر باتری) خراب است.
✅ استفاده از تورکمتر: ما پیچهای دسته موتور را با گشتاور کارخانه سفت میکنیم تا “تنش” ایجاد نشود (راز حذف لرزش).
✅ تست نهایی: ماشین را بدون لرزش تحویل میدهیم.
تماس فوری و رزرو نوبت: 09102709400 محمدبرتر
آدرس ما: تهرانسر، بلوار گلها، بین کوچه ۲۳ و ۲۵، پلاک ۱۷۴ و ۱۷۶، تعمیرگاه اتومبیل محمد برتر.
مسیریابی آسان به تعمیرگاه محمدبرتر در تهرانسر
- مسیریابی تعمیرگاه محمدبرتر در گوگل مپ
- مسیریابی مکانیکی محمدبرتر در نشان
- مسیریابی تعمیرگاه محمدبرتر در بلد
تعمیرگاه محمدبرتر را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.
️ 
“همین الان تماس بگیرید و قبل از اینکه دیر شود، وقت تعمیر خود را رزرو کنید.”