کابوس صدای «قِرچ» در تعویض دنده، چه ضرری به گیربکس دستی میزند؟
تصور کنید در خیابانهای تهران رانندگی میکنید و میخواهید دنده را از دو به سه عوض کنید. ناگهان، به جای تعویض نرم و بیصدا، صدای گوشخراش و فلزی «قِرچ» یا «خِرخِر» (که بسیاری آن را صدای «آبهویج» مینامند) در کابین میپیچد.
این لحظه، برای هر رانندهای یک حس ناخوشایند دارد: حس شرمندگی جلوی سرنشینان و مهمتر از آن، ترس از هزینههای ۱۰ میلیونی تعمیرات گیربکس! این صدا در واقع آژیر خطر گیربکس شماست که فریاد میزند: «یک فاجعه بزرگ در راه است!»
محتوا
پنهان
اینجاست که ما در «تعمیرگاه تخصصی محمد برتر» وارد میشویم. ما به شما نشان میدهیم که در اکثر موارد، مقصر این صدای وحشتناک، یک قطعه کوچک و به ظاهر ساده به نام «دنده برنجی» است که وظیفهاش را درست انجام نمیدهد. در این راهنمای جامع، به شما میگوییم چطور با هزینهای بسیار کمتر، همین الان به داد این قطعه برسید و از ضررهای ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومانی تعمیر گیربکس در آینده جلوگیری کنید.
ریشهیابی صدا؛ گیربکس چگونه با ما حرف میزند؟
گیربکس خودروی شما یک جعبه سیاه پر از چرخدندههای متحرک است که با صداهای مختلف خود، در حال هشدار دادن در مورد سلامت داخلی است. رمزگشایی این صداها، اولین قدم در عیبیابی تخصصی است.
انواع صداهای گیربکس و معنی هرکدام
شناخت تفاوت بین صدای «زوزه» و صدای «خِرخِر»، شما را یک قدم از حدس و گمان دور میکند:
صدای «زوزه» (زیر و ممتد): اگر صدای «هوووم» یا «زوزه» در تمام مدت رانندگی (به خصوص در یک دنده خاص) شنیده میشود و با بالا رفتن سرعت بیشتر میشود، معمولاً نشاندهنده خرابی بلبرینگهای گیربکس یا لقی بین چرخدندههای اصلی است. این صدا معمولاً لحظهای نیست، بلکه مداوم است.
صدای «خِرِت» یا «قِرچ» (لحظهای و خشن): این همان صدای «آبهویج» معروف است که شما را نگران کرده است. این صدا به صورت لحظهای و فقط هنگام تعویض دنده (مثلاً هنگام جا زدن دنده دو یا عقب) شنیده میشود و نشانه قطعی این است که چرخدندهها قبل از «همدوری» با هم برخورد کردهاند. این مشکل مستقیماً به خرابی دنده برنجی (سینکرونایزر) مربوط است.
چرا صدای آبهویج فقط موقع تعویض دنده میآید؟ این صدا در لحظه درگیری چرخدندهها میآید، زیرا دنده برنجی که وظیفه «همسرعت کردن» چرخدندههای ورودی و خروجی را دارد، به درستی عمل نکرده و اجازه داده است تا دندهها با سرعتهای متفاوت با هم برخورد کنند.
تست عملی تشخیص خرابی (به سبک مکانیکهای حرفهای)
قبل از اینکه گیربکس باز شود، باید مطمئن شویم که مشکل واقعاً از گیربکس است، نه از سیستم کلاچ یا سایر بخشها.
تست ایراد کلاچ:
خودرو را روشن کنید و در حالت درجا بگذارید.
پدال کلاچ را بگیرید و ۱۰ ثانیه نگه دارید.
سعی کنید دنده را در دنده عقب (یا دنده یک) جا بزنید.
اگر بعد از ۱۰ ثانیه مکث، دنده هنوز با صدای «خِرِت» جا میرود، نشانه آن است که کلاچ شما به درستی عمل نمیکند و کامل آزاد نمیشود (شاید سیم کلاچ یا پمپ کلاچ مشکل دارد).
تست ایراد دنده برنجی (گیربکس):
در حالت حرکت، پدال کلاچ را بگیرید.
به جای جا زدن دنده، فقط اهرم دنده را به سمت دنده مشکلدار (مثلاً دنده ۲) فشار دهید و ۲ ثانیه مکث کنید، سپس آن را جا بزنید.
اگر با این ۲ ثانیه مکث، دنده بدون صدا جا رفت، نشانه قطعی این است که «دنده برنجی» آن دنده فرسوده شده است و برای انجام وظیفه خود (همدور کردن) نیاز به زمان بیشتری دارد. در این حالت، مقصر اصلی گیربکس است.
کالبدشکافی فنی؛ دنده برنجی، قهرمانِ قربانی!
همانطور که در مقدمه گفتیم، مقصر اصلی صدای «خِرخِر» هنگام تعویض دنده، قطعهای کوچک به نام «دنده برنجی» است که نام فنی آن «سینکرونایزر» (Synchronizer) است. برای درک فاجعه، باید کارکرد این قهرمان کوچک را بشناسیم.
دنده برنجی چیست و دقیقاً چه کار میکند؟
وظیفه دنده برنجی این است که در لحظه تعویض دنده، «سرعت چرخشی» (دور) چرخدنده دنده جدید را با «سرعت چرخشی» شفت ورودی گیربکس همدور کند.
تشبیه ساده: دنده برنجی مثل «ترمز درب» عمل میکند. قبل از اینکه بخواهید درب سنگین را ببندید (جا زدن دنده)، یک ترمز کوچک، سرعت آن را تنظیم میکند تا بدون برخورد و صدا بسته شود.
مکانیزم «همدور کردن»: دنده برنجی با استفاده از اصطکاک خود، به سرعت شفت و چرخدنده را همسرعت میکند و سپس اجازه میدهد تا کشویی دنده (که قطعه فلزی سنگینتری است) بدون مشکل و بدون صدا، چرخدندهها را قفل کند. اگر دنده برنجی خراب باشد، این ترمز عمل نمیکند و «آهن به آهن» برخورد میکند که صدای «آبهویج» را ایجاد میکند.
چرا دنده برنجی «طلایی» است؟ (راز آلیاژ نرمتر)
دلیل استفاده از آلیاژ برنج (Brass) در ساخت این قطعه، یک دلیل مهندسی هوشمندانه است. برنج یک فلز نسبتاً نرم است.
فداکاری: طراحان گیربکس عمداً این قطعه را از فلزی نرمتر نسبت به چرخدندههای اصلی (که فولادی و سخت هستند) ساختهاند تا در لحظات خطای راننده (تعویض دنده خشن)، این دنده برنجی (سینکرونایزر) باشد که «ساییده میشود» و خودش را «قربانی» میکند تا چرخدندههای اصلی و گرانقیمت گیربکس سالم بمانند.
کالبدشکافی یک دنده برنجی خراب
همانطور که در ویدیوهای عیبیابی “تعمیرگاه محمد برتر” نشان میدهیم، فرسودگی دنده برنجی در دو بخش اتفاق میافتد:
صاف شدن عاجها: سطح دنده برنجی، دارای عاجها یا شیارهای بسیار ظریفی است که اصطکاک لازم برای همدور کردن را ایجاد میکنند. در اثر استفاده ناصحیح یا واسکازین نامناسب، این عاجها «صاف» و «صیقلی» میشوند و دیگر نمیتوانند اصطکاک لازم را ایجاد کنند.
نشستن روی مخروطی: در دیالوگهای تخصصی ما در تعمیرگاه میبینید که اشاره میشود: “وقتی فشارش میدی قفل نمیکنه.” این یعنی سطح مخروطی دنده برنجی به دلیل سایش بیش از حد، لبههای خود را از دست داده و دیگر نمیتواند خود را درگیر کند تا چرخدنده را متوقف کند. نتیجه، لغزش، عدم همدوری و صدای وحشتناک «قِرچ» است.
مقالات مرتبط:
7 مرحله تعویض روغن گیربکس اتومات با دستگاه ساکشن + اهمیت
دلایل نابودی گیربکس؛ چه کردیم که اینطور شد؟
اگر دنده برنجی یک قطعه «قربانی» است، پس چه عواملی باعث میشوند که این فداکاری قبل از موعد انجام شود و شما به دنبال علت صدای دنده باشید؟ پاسخ در عادات رانندگی ما و سلامت مایع حیاتی گیربکس نهفته است.
۵ عادت رانندگی که دنده برنجی را میکُشد
دنده برنجی (سینکرونایزر) فقط برای تصحیح خطای جزئی راننده طراحی شده، نه تحمل ضربههای مداوم. این عادات قاتل دنده برنجی شما هستند:
تعویض دنده بدون کلاچ کامل (نیمکلاچ): این شایعترین قاتل است. اگر کلاچ را تا انتها نگیرید، اتصال موتور به گیربکس کاملاً قطع نمیشود. در این حالت، دنده برنجی باید با فشار زیادی، چرخشهای ناهمسان را همدور کند و عمر آن به شدت کاهش مییابد.
تعویض دنده رگباری و سریع (بدون مکث): در رانندگیهای هیجانی یا مسابقهای، راننده بدون مکث لازم، اهرم دنده را فشار میدهد. دنده برنجی فرصت کافی برای همدور کردن را پیدا نمیکند و برخورد با صدای «آبهویج» رخ میدهد.
معکوس کشیدنهای ناگهانی (از ۴ به ۲ با سرعت بالا): این کار فشار وحشتناکی بر دنده برنجی دنده پایین وارد میکند. اختلاف دور موتور در این شرایط بسیار زیاد است و دنده برنجی مجبور است یکتنه این اختلاف دور را خنثی کند، که در نهایت منجر به صاف شدن عاجهای آن میشود.
جا زدن دنده عقب بدون توقف کامل: دنده عقب در اکثر خودروها فاقد دنده برنجی (سینکرونایزر) است. اگر خودرو کاملاً متوقف نشده باشد و دنده عقب را جا بزنید، صدای «قِرچ» یا خِرخِر قویتر خواهد بود و به دندههای دیگر آسیب میزند.
گذاشتن دست روی اهرم دنده: این عادت باعث ایجاد یک فشار جزئی و مداوم بر اهرم و در نتیجه بر روی کشویی دنده میشود که به مرور زمان سیستم قفلکننده را تحت تأثیر قرار داده و فرسودگی را تسریع میکند.
نقش حیاتی واسکازین (روغن گیربکس)
واسکازین (روغن گیربکس) نه تنها برای روانکاری، بلکه برای «خنککاری» گیربکس نیز حیاتی است.
روغن بیکیفیت یا قدیمی: اگر واسکازین بیکیفیت باشد یا زمان تعویض آن گذشته باشد، خاصیت ویسکوزیته و تحمل حرارتی خود را از دست میدهد.
داغ کردن و سایش: این امر منجر به داغ شدن بیش از حد گیربکس میشود. حرارت بالا، سطح اصطکاک دنده برنجی را تغییر داده، فرایند همدور کردن را سختتر میکند و سایش آن را تسریع میبخشد. بنابراین، خرابی دنده برنجی میتواند نتیجه مستقیم یک واسکازین نامناسب باشد.
عواقب نادیده گرفتن؛ از یک خرج کوچک تا فاجعه بزرگ
اگر صدای «آبهویج» هنگام تعویض دنده را نادیده بگیرید، در واقع به دنده برنجی اجازه میدهید تا سایر اجزای گیربکس را نیز با خود به نابودی بکشاند. این همان چیزی است که ما در “تعمیرگاه محمد برتر” به آن «اثر پروانهای» در گیربکس میگوییم.
اثر پروانهای در خرابی گیربکس
وقتی دنده برنجی (سینکرونایزر) از کار میافتد، قطعات فولادی گیربکس مجبورند وظیفه آن را انجام دهند، که برای آن طراحی نشدهاند. این فرآیند تخریب به صورت زنجیرهای رخ میدهد:
سایش کشویی: وقتی دنده برنجی نمیتواند سرعتها را همدور کند، کشویی دنده با ضربه و فشار بیشتری به دندههای اصلی برخورد میکند. این فشار مداوم، باعث ساییدگی و خرابی کشویی دنده میشود.
خرابی «خار موشکی»: فشاری که کشویی تحمل میکند، مستقیماً به «خار موشکی» یا همان قطعات نگهدارنده دنده برنجی وارد میشود و آنها را میشکند یا فرسوده میکند.
تخریب دندههای اصلی: در نهایت، اگر دنده برنجی صاف شود و نتواند اصطکاک لازم را ایجاد کند، دندههای اصلی و گرانقیمت فولادی، به جای لغزش و قفل شدن نرم، با هم برخورد مستقیم میکنند. این برخورد، لبههای دندانهها را ساییده، خُرد کرده و آنها را از بین میبرد.
در این مرحله، گیربکس شما دیگر فقط «صدا» نمیدهد، بلکه «دنده بیرون میزند» یا اصلاً «جا نمیرود».
مقایسه هزینه تعمیر گیربکس قبل از خرابی بیشتر
همین الان (اقدام به موقع):
هزینه: تعویض فقط دنده برنجی و احیاناً یک خار موشکی (هزینه قطعه X تومان + اجرت باز و بست گیربکس).
مزیت: در این حالت، شما با یک «خرج کوچک» و «یکباره» از فاجعه جلوگیری کردهاید.
فردا (نادیده گرفتن صدا):
هزینه: تعویض دنده برنجی (X تومان) + تعویض کشویی دنده (Y تومان) + تعویض دنده اصلی (Z تومان) + تراشکاری یا تعویض کامل گیربکس.
نتیجه: در این حالت، شما با یک «فاجعه بزرگ» مواجهاید که هزینه تعمیر آن به راحتی ۵ تا ۱۰ برابر تعویض دنده برنجی است و میتواند به ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان برسد.
پیام نهایی: اجرت باز و بست گیربکس در هر دو حالت یکسان است. پس منطقی نیست که برای یک قطعه چند صد هزار تومانی، ریسک پرداخت هزینه ۱۰ میلیونی برای سایر قطعات گرانقیمت گیربکس را بپذیرید.
راهنمای تعمیر و قطعات برای ایراد صدا دادن گیربکس دستی
وقتی تشخیص داده شد که صدای «خِرخِر» از دنده برنجی است، باید بدانیم که رویکرد تعمیر و تعویض قطعه باید کاملاً تخصصی باشد تا این مشکل دوباره تکرار نشود.
آیا دنده برنجی قابل تعمیر است یا باید تعویض شود؟
پاسخ قاطع: فقط تعویض.
این یک قطعه مصرفی است که عمداً برای ساییده شدن و فداکاری طراحی شده است. وقتی عاجهای آن صاف شده یا نشستن آن روی مخروطی از بین رفته، دیگر هیچ راهی برای بازسازی یا تعمیر آن وجود ندارد.
چرا تراشکاری فایده ندارد؟ برخی از مکانیکها ممکن است پیشنهاد «تراشکاری» یا «بازسازی» دنده برنجی را بدهند. اما این کار نه تنها بیفایده است، بلکه خطرناک است. دنده برنجی باید دارای یک ضخامت و زاویه دقیق باشد؛ تراشکاری آن نه تنها عاجها را برنمیگرداند، بلکه ضخامت آن را کم کرده و مکانیزم همدوری را کاملاً مختل میکند و باعث میشود کلاچ نو شما نیز به مشکل برخورد کند.
بهترین مارک دنده برنجی برای خودروهای ایرانی (تضمین کیفیت)
برای تضمین اینکه گیربکس شما برای سالها بدون صدا کار کند، نباید از قطعات متفرقه استفاده کنید. استفاده از دنده برنجی بیکیفیت یا غیر شرکتی، باعث میشود که آن قطعه نتواند در برابر حرارت و فشار مقاومت کند و در کمتر از یک سال، دوباره صدای «آبهویج» را بشنوید.
توصیه ما: برای خودروهای سایپا (پراید، تیبا، ساینا) و ایرانخودرو (پژو، سمند)، همیشه باید از قطعات شرکتی (ایساکو یا سایپا یدک) یا قطعات وارداتی درجه یک با ضمانت اصالت استفاده کرد.
اعتبار محمد برتر: ما در “تعمیرگاه محمد برتر”، به دلیل حساسیت این قطعه، فقط دنده برنجیهای اصلی و باکیفیت بالا را نصب میکنیم. در فرآیند تعمیر، ما قطعه معیوب را به مشتری نشان میدهیم و قطعه نو را با تضمین اصالت نصب میکنیم تا خیال مشتری از بابت کیفیت کار و قطعه کاملاً راحت شود.
سوالات متداول شما در مورد صدای گیربکس(FAQ)
ما در “تعمیرگاه تخصصی محمد برتر” به ۲۰ پرسش کلیدی که هر رانندهای را در مورد سلامت گیربکس نگران میکند، پاسخهای کامل، فنی و صادقانه میدهیم.
سوال ۱: آیا ریختن مکمل گیربکس (افزودنی واسکازین) صدای دنده را قطع میکند؟
پاسخ: خیر، مکمل گیربکس (Additive) یک راهحل موقتی و تسکیندهنده است، نه درمان. اگر صدای «خِرخِر» به دلیل خرابی دنده برنجی باشد، این قطعه به دلیل سایش فیزیکی خراب شده است و مکملها نمیتوانند عاجهای صاف شده را بازسازی کنند. مکملها فقط میتوانند با غلیظتر کردن واسکازین، لایهای موقت بین قطعات ایجاد کنند و صدای «زوزه» بلبرینگها را کمی کاهش دهند. اما مشکل اصلی باقی است و در نهایت باید قطعه تعویض شود. ما به جای مکمل، تعویض واسکازین باکیفیت و اصولی را توصیه میکنیم.
سوال ۲: چرا فقط دنده ۲ (یا دنده عقب) هنگام تعویض صدا میدهد؟
پاسخ: این شایعترین حالت است و یک تشخیص فنی قطعی دارد: خرابی دنده برنجی همان دنده خاص.
دنده ۲: دنده ۲ به دلیل اینکه معمولاً از دنده ۱ یا دنده ۳ با سرعتهای ناهماهنگ بیشتری استفاده میشود، فشار بیشتری تحمل کرده و دنده برنجی آن زودتر از سایر دندهها فرسوده میشود.
دنده عقب: دنده عقب در اکثر خودروها سینکرونایزر (دنده برنجی) ندارد. صدای «قِرچ» در دنده عقب به دلیل عدم توقف کامل خودرو یا نگرفتن کلاچ کامل است.
سوال ۳: آیا در هوای سرد (به خصوص زمستان)، دنده بدتر جا میرود؟
پاسخ: بله، این یک پدیده رایج است. در هوای سرد (مانند زمستان تهران)، واسکازین (روغن گیربکس) به دلیل ویسکوزیته (غلظت) خود، سفت میشود. این سفتی باعث میشود که واسکازین به راحتی در داخل گیربکس جریان نیابد و دنده برنجی برای همدور کردن چرخدندهها باید با مقاومت بیشتری کار کند. این امر فرآیند تعویض دنده را کند و سخت میکند. استفاده از واسکازین باکیفیت و مناسب آب و هوای سرد (با ویسکوزیته مناسب) میتواند این مشکل را تا حد زیادی برطرف کند.
سوال ۴: زمان استاندارد برای تعویض واسکازین (روغن گیربکس) چقدر است؟
پاسخ: عمر واسکازین بسیار طولانیتر از روغن موتور است، اما «دائمی» نیست. توصیه کارخانجات سازنده و تجربه “تعمیرگاه محمد برتر” تعویض واسکازین هر ۵۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ کیلومتر است. واسکازین قدیمی و کهنه، خاصیت روانکاری و تحمل حرارت خود را از دست داده و باعث داغ شدن گیربکس، سایش دندهها و خرابی زودرس دنده برنجی میشود.
سوال ۵: بهترین نوع واسکازین (روغن گیربکس) برای خودروهای پرصدا چیست؟
پاسخ: برای گیربکسهایی که مستعد صدا و خرابی دنده برنجی هستند، باید از واسکازینی با سطح کیفی API GL-4 یا GL-5 و ویسکوزیته مناسب خودرو (معمولاً 85W-90 برای پراید و 75W-80 یا 75W-90 برای پژو) استفاده کرد. واسکازین باید علاوه بر روانکاری، خاصیت «تحمل فشار بالا» و «ضد سایش» داشته باشد تا بتواند از دنده برنجی (سینکرونایزر) محافظت کند.
سوال ۶: چگونه بفهمم صدای «خِرخِر» از کلاچ است یا دنده برنجی؟
پاسخ: تست سادهای وجود دارد: اگر خودرو در حالت درجا روشن است، کلاچ را بگیرید و ۱۰ ثانیه نگه دارید، سپس دنده عقب را جا بزنید. اگر دنده عقب همچنان صدا داد، مشکل ۹۰٪ از کلاچ است (کلاچ کامل آزاد نمیشود). اگر در حین حرکت، با ۲ ثانیه مکث، دنده بدون صدا جا رفت، مشکل از دنده برنجی است (چون نیاز به زمان بیشتری برای همدوری دارد).
سوال ۷: علائم خرابی «دندههای اصلی» (نه برنجی) چیست؟
پاسخ: خرابی دندههای اصلی (که فولادی هستند) یک فاجعه است. نشانه اصلی آن، شنیدن صدای «تق تق» یا «لق لق» فلزی شدید و دائم (نه فقط لحظه تعویض) در حین رانندگی با یک دنده خاص است. این صدا نشان میدهد که لبه دندانهها خورده یا شکسته شدهاند و در حال ایجاد لقی هستند. در این حالت، گیربکس شما نیاز به تعمیرات بسیار سنگین و تعویض چرخدندههای اصلی دارد.
سوال ۸: آیا خرابی دستهموتور میتواند باعث صدا دادن دنده شود؟
پاسخ: بله، به طور غیرمستقیم. اگر دستهموتورها (Engine Mounts) پاره شده باشند، موتور و گیربکس در جای خود لق میزنند. این لقی و حرکت بیش از حد، باعث میشود که اهرم دنده از جای خود جابجا شده و تعویض دنده سخت و با زور انجام شود. اعمال زور به دنده، مستقیماً به دنده برنجی فشار وارد کرده و آن را فرسوده میکند.
سوال ۹: چرا جا زدن دنده عقب در خودروهای قدیمی سخت است؟
پاسخ: دنده عقب در اکثر خودروهای قدیمیتر (مانند پراید یا پژو ۴۰۵) فاقد سینکرونایزر (دنده برنجی) است. به همین دلیل، برای جا زدن دنده عقب، چرخدندهها باید کاملاً متوقف باشند. اگر خودرو کاملاً توقف نکرده باشد، یا شما بلافاصله پس از گرفتن کلاچ دنده عقب را جا بزنید، برخورد چرخدندهها رخ میدهد و صدای «قِرچ» شنیده میشود.
سوال ۱۰: علائم خرابی اهرم تعویض دنده (ماهک) چیست؟
پاسخ: اهرم تعویض دنده (ماهک یا سیم کلاچ/اهرم) باید دنده را دقیقاً در جای خود قرار دهد. اگر این قطعات فرسوده شوند، اهرم دنده «لقی» پیدا میکند و دنده «به سختی» یا «در جای اشتباه» جا میرود. این مشکل اغلب با خرابی دنده برنجی اشتباه گرفته میشود. اگر دسته دنده شما لقی دارد یا نیاز به «تقلا» برای جا زدن دنده دارید، مشکل از اهرم یا سیمکشی آن است.
سوال ۱۱: آیا اجرت تعمیر صدای دنده (تعویض دنده برنجی) برای پراید و پژو یکی است؟
پاسخ: خیر. اجرت تعویض دنده برنجی (که نیاز به باز کردن کامل گیربکس دارد) برای هر خودرویی متفاوت است. گیربکس پراید (به دلیل سادگی ساختار) و گیربکس پژو ۲۰۶ یا EF7 (به دلیل پیچیدگی بیشتر و حجم موتور) اجرت متفاوتی دارد. ما در “تعمیرگاه محمد برتر” همیشه اجرت را بر اساس نرخ اتحادیه و میزان سختی باز و بست گیربکس خودروی شما در تهرانسر محاسبه میکنیم.
سوال ۱۲: آیا خرابی بلبرینگ شفت ورودی (صدای زوزه) میتواند به دنده برنجی آسیب بزند؟
پاسخ: بله، به طور غیرمستقیم. خرابی بلبرینگ شفت ورودی (که صدای «زوزه» ممتد ایجاد میکند)، باعث ایجاد «لقی» در شفت شده و این لقی، alignment (همترازی) دندهها و دنده برنجی را به هم میریزد. این عدم همترازی باعث میشود که دنده برنجی نتواند به درستی کار کند و تحت سایش غیرطبیعی قرار گیرد.
سوال ۱۳: ماشین من در حین رانندگی (مثلاً در دنده ۳)، ناگهان از دنده بیرون میپرد. آیا این به خرابی دنده برنجی مربوط است؟
پاسخ: خیر، این یک مرحله فراتر از خرابی دنده برنجی است. بیرون پریدن دنده (Pop-out) معمولاً نشانه خرابی بسیار شدید در چرخدندههای اصلی، لقی شفتها یا خرابی قطعات نگهدارنده دنده (مانند خار موشکی) است که معمولاً به دلیل نادیده گرفتن صدای «خِرخِر» اولیه دنده برنجی رخ داده است. این مشکل نیاز به تعمیرات بسیار سنگین و تعویض قطعات اصلی دارد.
سوال ۱۴: آیا باید همه دندههای برنجی گیربکس را تعویض کنم، یا فقط آن که صدا میدهد؟
پاسخ: توصیه ما، تعویض تمام دندههای برنجی (به جز دنده ۴ که فشار کمتری دارد) در هنگام باز کردن گیربکس است. از آنجایی که شما اجرت کامل باز و بست گیربکس را پرداخت میکنید، عاقلانه نیست که دنده برنجیهای فرسوده و نزدیک به خرابی را نگه دارید. تعویض تمام دندههای برنجی مصرفی، با یک بار پرداخت اجرت، عمر مفید گیربکس شما را به حداکثر میرساند.
سوال ۱۵: آیا معکوس کشیدنهای با سرعت بالا (از ۵ به ۳) به دنده برنجی آسیب میزند؟
پاسخ: بله، آسیب میزند و این یک قاتل شناخته شده است. در هنگام معکوس کشیدن، اختلاف دور موتور بسیار زیاد است. این یعنی دنده برنجی باید در کسری از ثانیه، مقدار زیادی از اختلاف سرعت را جذب کند. این فشار، دنده برنجی را به سرعت صاف و فرسوده میکند. این کار به سلامت دندهها و سیستم کلاچ نیز آسیب میرساند.
سوال ۱۶: چرا ماشین من در حالت خلاص (Neutral) صدای تق تق میدهد؟
پاسخ: این صدا معمولاً از گیربکس نیست. صدای تق تق در حالت خلاص، اغلب مربوط به فلایویل یا سالم نبودن فنرهای دیسک و صفحه کلاچ است که هنگام درگیری جزئی قطعات، صدا میدهد. این صدا در هنگام گرفتن کلاچ (آزاد شدن گیربکس) قطع میشود.
سوال ۱۷: منظور از ویسکوزیته واسکازین (مثلاً 85W-90) چیست؟
پاسخ: این اعداد نیز مانند روغن موتور، ویسکوزیته (غلظت) واسکازین را نشان میدهند. ۸۵W نشاندهنده غلظت در دمای سرد (Winter) و ۹۰ نشاندهنده غلظت در دمای کارکرد بالا است. ویسکوزیته واسکازین برای جلوگیری از صدای دنده و حفظ سلامت بلبرینگها بسیار حیاتی است.
سوال ۱۸: آیا دنده برنجی را میتوان بدون پایین آوردن گیربکس تعویض کرد؟
پاسخ: خیر، به هیچ عنوان! تعویض دنده برنجی نیاز به باز شدن کامل گیربکس، باز شدن شفتها و دسترسی به چرخدندههای داخلی دارد. به همین دلیل است که اجرت آن بالا بوده و باید از همان ابتدا «کار اصولی» انجام شود تا دوبارهکاری نشود.
سوال ۱۹: علائم خرابی دوشاخه کلاچ (Do-Shakhe) چیست؟
پاسخ: دوشاخه کلاچ (Clutch Fork) واسط بین پدال و بلبرینگ کلاچ است. خرابی آن باعث سفتی ناگهانی پدال کلاچ، یا «بد جا رفتن» دنده (شبیه به خرابی دنده برنجی) میشود، زیرا کلاچ به درستی عمل نمیکند. ما در “مکانیکی محمد برتر” در هنگام باز کردن گیربکس، همیشه سلامت دوشاخه را بررسی میکنیم.
سوال ۲۰: برای چکاپ صدای گیربکس و عیبیابی دقیق، در تهرانسر کجا مراجعه کنم؟
پاسخ: اگر صدای «خِرخِر» یا «زوزه» میشنوید، نباید آن را نادیده بگیرید. برای عیبیابی دقیق (تشخیص خرابی دنده برنجی، بلبرینگ یا کلاچ) و انجام «کار اصولی» (تعویض دنده برنجی با قطعه شرکتی و تعویض واسکازین باکیفیت) میتوانید به “تعمیرگاه تخصصی محمد برتر” در تهرانسر مراجعه کنید. ما با دانش فنی، جلوی ضررهای سنگین گیربکس شما را میگیریم. برای مشاوره و تعیین وقت، لطفاً با شماره ۰۹۱۰۲۷۰۹۴۰۰ تماس بگیرید.
چرا تعمیرگاه محمد برتر در تهرانسر؟ (تضمین پایان کابوس صدای دنده)
ممکن است فکر کنید که هر تعمیرگاهی میتواند دنده برنجی را عوض کند، اما حقیقت این است که تعمیر گیربکس، به ویژه تشخیص دقیق علت صدای دنده، نیاز به تخصص و تعهد دارد. تفاوت «تعمیرگاه محمد برتر» با سایرین، در تمرکز ما بر “کار اصولی” و “شفافیت” است.
تفاوت ما با دیگران؛ ضمانت و شفافیت در تعمیر گیربکس
باز کردن گیربکس یک فرآیند پرهزینه است، ما این را میدانیم. به همین دلیل، تعهد ما این است:
نمایش قطعه داغی (بر اساس ویدیوی عیبیابی): ما مانند ویدیوهایی که منتشر میکنیم، در حین تعمیر، قطعه دنده برنجی صاف شده و سایر قطعات معیوب را مستقیماً به مشتری نشان میدهیم. شما حق دارید ببینید که بابت چه چیزی هزینه میکنید.
تست جاده قبل و بعد از تعمیر: بعد از بستن گیربکس، تست جاده دقیق انجام میشود تا مطمئن شویم که نه تنها صدای «آبهویج» قطع شده، بلکه تعویض دنده در شرایط رانندگی واقعی (سرد و گرم) کاملاً نرم و بیصدا است.
تعهد به اصالت قطعه: همانطور که گفتیم، ما برای عمر طولانی گیربکس، فقط از قطعات شرکتی و اصلی برای تعویض دنده برنجی و کشویی استفاده میکنیم.
لوکیشن و دسترسی آسان برای غرب تهران
اگر درگیر علت صدای دنده هستید و به دنبال یک مرکز تخصصی با ضمانت در غرب تهران میگردید:
ما در تهرانسر با دسترسی آسان برای اهالی آزادی، شهرک اکباتان، شهرک استقلال، کرج و مسیرهای اتوبان لشکری و آزادگان قرار داریم. ما میدانیم که زمان شما ارزشمند است، بنابراین کار عیبیابی و تعمیر گیربکس را با برنامهریزی دقیق انجام میدهیم.
پیام نهایی:
صدای «خِرِت» یا «آبهویج» هنگام تعویض دنده، یک مشکل کوچک و جزئی نیست؛ بلکه آژیر خطری است که خبر از فرسودگی «دنده برنجی» (سینکرونایزر) و آغاز «اثر پروانهای» تخریب در گیربکس میدهد. نادیده گرفتن این صدا، باعث میشود که یک خرج کوچک چند صد هزار تومانی، به یک فاجعه ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومانی تبدیل شود.
یک تعمیرکار متخصص میداند که چطور باید دنده برنجی را با قطعه اصلی تعویض کند و با یک بار کار اصولی، سلامت گیربکس شما را تضمین کند.
آیا صدای گیربکس شما عجیب است و در مورد آن مطمئن نیستید؟
ریسک نکنید! همین الان صدای عجیب ماشینتان را ضبط کنید و از طریق واتساپ یا دایرکت برای ما بفرستید تا توسط کارشناسان «تعمیرگاه محمد برتر» به صورت کاملاً رایگان عیبیابی و مشاوره بگیرید.
📞 شماره تماس مستقیم و مشاوره (واتساپ/تماس): ۰۹۱۰۲۷۰۹۴۰۰
📍 آدرس ما: تهرانسر، بلوار گلها، بین کوچه ۲۳ و ۲۵، پلاک ۱۷۴ و ۱۷۶، تعمیرگاه اتومبیل محمد برتر.
📍 آدرس ما: تهرانسر، بلوار گلها، بین کوچه ۲۳ و ۲۵، پلاک ۱۷۴ و ۱۷۶، تعمیرگاه اتومبیل محمد برتر.
مسیریابی آسان به تعمیرگاه محمدبرتر در تهرانسر
سلام پژو ۲۰۶ مدل ۱۳۸۲ دارم،هنگام تعویض دنده از چهار به سه صدای قرچ از گیربکس میاد که مجبورم برای این مشکل از چهار برم دو بعد سه، بعضی وقت ها که چند کیلومتر رانندگی کرددم دنده عقب و و دنده یک هم صدا می ده که البته این مشکل هنگامی که ماشین را اول روز روشن می کنم وجود نداره و دنده ها به نرمی جا می رن، البته مشکل چهار به سه دائمی هست
سلام و ارادت کشویی های دنده داخل گیرکس خرابه هزینه هم تا باز نشه مشخص نمیشه